Landschapsarchitecten let op: de Aanpak Duurzaam GWW komt er aan.

Het was wel al benoemd in het NVTL boek Duurzame Landschapsarchitectuur[1], maar veel landschapsarchitecten zullen er toch nog niet van gehoord hebben en/of in de praktijk mee te maken hebben gehad: Duurzaam GWW. Toch gaat dit heel belangrijk worden, want de Grond- Weg en Waterbouw is ook het terrein van de landschapsarchitect. Of het nu de inpassing van een nieuwe weg betreft of een dijkverzwaring, opdrachtgevers zullen steeds meer invulling gaan geven aan Duurzaam GWW. Tot nu toe zijn vooral ingenieurs betrokken bij Duurzaam GWW en gaat de meeste aandacht naar technische thema’s als energie, water, materialen en milieukwaliteit. Ruimtelijke kwaliteit wordt als duurzaamheidsthema wel onderscheiden, maar men vindt het toch lastig hier goed invulling aan te geven. Dit is juist het domein van de landschapsarchitect en omdat landschapsarchitecten nog veel meer te bieden hebben op het gebied van duurzame ontwikkeling, is Duurzaam GWW vooral ook een grote kans. Mede hierom ondertekende de NVTL begin dit jaar de Green Deal Duurzaam GWW 2.0.

De markt

De huidige Green Deal Duurzaam GWW is de opvolger van de Green Deal Duurzaam GWW uit 2013. Vrijwel de hele GWW sector heeft zich aan die nieuwe Green  Deal verbonden. Hier zitten veel belangrijke opdrachtgevers van landschapsarchitecten bij, waaronder: Rijkswaterstaat, Domeinen, ProRail, waterschappen, provincies, ingenieursbureaus, MKB-infra, Bouwend Nederland etc. Ging de uitrol eerst nog langzaam, sinds de nieuwe Green Deal komt het in een stroomversnelling. Op dit moment zit het bijvoorbeeld al standaard bij de nieuwe raamcontracten van de meeste waterschappen. De ingenieursbureaus leiden nu in grote getalen hun eigen mensen op, om invulling te kunnen gaan geven aan Duurzaam GWW.

Wat betekent de Green Deal inhoudelijk?

Door middel van de Green Deal heeft de GWW-sector zich gecommitteerd aan de landelijke doelstellingen op het gebied van energie/CO2, circulaire economie en klimaatbestendigheid. Om dit te bereiken worden er 4 transitielijnen aangegeven, waaraan elke aangesloten partij zelf en gezamenlijk invulling moet geven:

  • Van kosten naar waarde: dit betreft o.a. het sturen op (integrale) kwaliteit en de lange termijn ten opzichte van een korte termijn op aanlegkosten gerichte benadering.
  • Van reactie naar proactief: partijen kijken actief hoe zij hun eigen organisatie kunnen verduurzamen en hoe zij vanuit hun organisatie proactief bij kunnen dragen aan duurzamere projecten en een duurzamere sector. Dat duurzaamheid niet gevraagd wordt, is dan geen excuus om er niets mee te doen. Het dan aan opdrachtnemers om hun opdrachtgevers op dit punt te helpen.
  • Van uniek naar uniform: niet steeds verschillende werkwijzen, maar komen te standaardisatie en daardoor minder communicatieproblemen en meer efficiencywinst en resultaat.
  • Van alleen naar samen: niet iedere partij voor zich, maar met elkaar de sector als geheel op het gebied van duurzaamheid verder brengen.

Voor meer informatie over de Green Deal zie: https://www.pianoo.nl/markten/gww/green-deal-duurzaam-gww-20 

De Aanpak Duurzaam GWW

Een belangrijke pijler van de Green Deal is de zogenaamde Aanpak Duurzaam GWW. Wat is deze Aanpak? Het is vooral geen certificeringsmethode zoals BREEAM, GPR of NL Greenlabel. Als essentieel onderdeel van het streven naar uniformiteit is De Aanpak een algemeen toepasbare procesmethodiek, gericht op het meewegen van alle duurzaamheidsaspecten (inclusief ruimtelijke kwaliteit) vanaf een vroege planfase en het streven naar een optimale balans tussen people, planet en profit gekoppeld aan de specifieke context van het project. In plaats te focussen op de inhoud, richt het zich op het optimaliseren van het proces, als voorwaarde voor een beter eindresultaat. Het helpt te bepalen, wat bij een project daadwerkelijk van belang is, c.q. er op het gebied van duurzaamheid toe doet. Het meewegen van duurzaamheidsaspecten in alle fasen van een project draait vervolgens om het formuleren, vastleggen en uitvoeren van ambities en het doorgeven hiervan naar de volgende projectfase. De Aanpak Duurzaam GWW bestaat uit een stappenplan, welke per projectfase invulling geeft aan het verduurzamen van het project. De 6 stappen die worden onderscheiden, zijn:

  1. Analyse vraag en ambities
  2. Onderzoeken kansen
  3. Vastleggen ambities en kansen
  4. Vertaalslag naar specificaties en ontwerp
  5. Afwegen en toetsen duurzaamheid
  6. Verantwoording duurzaamheid

Er zijn vier standaard hulpmiddelen die het proces ondersteunen c.q. op onderdelen een duurzame benadering stimuleren: de omgevingswijzer, het ambitieweb, DuboCalc en de CO2-prestatieladder. Het gaat er niet om, dat de Aanpak altijd in al haar breedte wordt toegepast, maar dat men op maat van het project, bewust het duurzaamheidsproces vormgeeft. Op de website van de Aanpak Duurzaam GWW is uitgebreide informatie over de systematiek en de tools te vinden: www.aanpakduurzaamgww.nl en www.duurzaamgww.nl

011

Positie NVTL

De NVTL vindt het belangrijk dat landschapsarchitecten ook aan tafel zitten bij deze voor de beroepsgroep belangrijke ontwikkeling. Vanuit de huidige Green Deal partijen wordt positief op de deelname van de NVTL gereageerd. Men erkent de toegevoegde waarde van de landschapsarchitect bij het komen tot een inclusieve integraal ontworpen kwalitatieve leefomgeving. De Green Deal betekent ook dat de NVTL zich gecommitteerd heeft om de doelstellingen van de Green Deal na te streven. Het gaat hierbij om duurzaamheidsambities in algemene zin, maar ook om het toepassen van de Aanpak als uniforme methodiek. Dit zal de vereniging doen door middel van voorlichting en activiteiten. Het is vervolgens aan de aangesloten leden het thema duurzaamheid concreet op te pakken en in te vullen. 

Wil de NVTL positie hebben en houden, dan is het belangrijk dat wij ons laten zien en dat wij concreet inbreng hebben. Zo zijn er diverse werkgroepen, waaronder een werkgroep die zich bezig houdt met het opstellen van richtlijnen voor aanbestedingen. Hierbij is ook een vraag hoe ruimtelijke kwaliteit meegenomen en gewogen moet worden bij aanbestedingen. Dit is bij uitstek een thema dat speelt binnen de landschapsarchitectuur. Daarnaast ziet de NVTL het als haar taak, om haar leden te helpen bij deze nieuwe ontwikkeling. Bij voldoende behoefte kunnen (mede) vanuit de NVTL voorlichtingsbijeenkomsten, cursussen en dergelijke worden georganiseerd.

Oproep

Tot nu toe is de bijdrage van de NVTL bij de Green Deal georganiseerd geweest door Wouter Schik, duurzaamheidsadviseur en landschapsarchitect bij Arcadis. Vanwege zijn nauwe betrokkenheid bij Duurzaam GWW is hij namens de NVTL het aanspreekpunt. De werkzaamheden zijn echter te veel voor één persoon. De NVTL wil daarom komen tot een (tijdelijke) werkgroep Duurzaam GWW als onderdeel van de commissie vakontwikkeling. De NVTL is daarvoor op zoek naar een opvolger voor Wouter als aanspreekpunt en naar meerdere leden die willen bijdragen. Taken van de werkgroep zijn het opstellen van het verplichte actiejaarplan Duurzaam GWW, de implementatie hiervan, het vertegenwoordigen van de NVTL bij Green Deal bijeenkomsten en het zijn van een vraagbaak voor de leden. Deze werkgroep is complementair aan de werkgroep Duurzame Stedelijke Ontwikkeling (DSO) waarin de NVTL samenwerkt met de BNSP. Het streven van de NVTL is dat de werkgroep Duurzaam GWW op termijn integreert in de werkgroep DSO. Dit zal met die werkgroep en met de BNSP moeten worden uitgewerkt.

Draag je duurzaamheid een warm hart toe en wil je de beroepsgroep helpen profileren in het belangrijke GWW netwerk, dan roepen we je op je te melden: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken..

Voor vragen over de Green Deal en de Aanpak kan je contact opnemen met Wouter Schik: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken., 06-27060368.