| |
|
Eind vorig jaar stond in Het Kanaal de uitslag
van de voorronde van een prijsvraag van Rijkswaterstaat: 'Verzorgingsplaats van
de toekomst' . Doel van de prijsvraag was de weggebruiker een aangename rustplaats
langs de snelweg te bieden, die schoon, heel en veilig is en waar uitstekende
voorzieningen zijn. Rijkswaterstaat onderscheidt op dit moment drie soorten verzorgingsplaatsen:
de heel eenvoudige, vrijwel zonder voorzieningen, de verzorgingsplaatsen waar
in ieder geval een tankstation of restaurant is en de zeer uitgebreide variant
waar allerlei faciliteiten aanwezig zijn. In de prijsvraag richt Rijkswaterstaat
zich op het ontwikkelen van een visie op de laatste variant (onderzoek) en het
realiseren van een eenvoudige verzorgingsplaats ‘nieuwe stijl’.
Rijkswaterstaat heeft de uitgewerkte ontwerpen in de eindronde beoordeeld. Het
ging daarbij om de ontwerpen 'Rimpeling in het landschap' van Noordwestzes (i.s.m.
VBK en Public-useen) en 'Bermland' van Armada Outdoor International b.v. (in
consortium met hvl, vhp, From AtoB en Interbest). Het ontwerp van Noordwestzes
werd hierbij als beste beoordeeld.
'Rimpeling in het landschap' heet het ontwerp dat het ontwerpteam Lody Trap
en Judith Poel namens Noordwestzes onder motto op de post deden. Trap over het
ontwerp: "Je kunt het zien als een opgetild stuk maaiveld. We tillen het landschap
iets op waardoor een overdekte ruimte ontstaat. Eigenlijk is het een voorzieningenperron,
langszij afgescheiden door glasplaten en dakbedekking van hetzelfde groen als
de omgeving. Heel letterlijk geïntegreerd in het bestaande landschap. Het
is onze bedoeling om niet meer verontrustende elementen aan de snelweg toe te
voegen. De plaats moet goed worden aangegeven want voor je er erg in hebt, ben
je er voorbij."
|
| |
|
Dit jaar wordt de tweede architectuurbiënnale
Rotterdam gehouden onder curatorschap van Adriaan Geuze. Eén van de onderdelen
hiervan is een tentoonstelling over de Hollandse waterstad. Deze toont de historie,
actualiteit en toekomst van typische watersteden. De geschiedenis van deze steden,
zowel in Nederland als daarbuiten, vormt een belangrijke kennisbron voor de ontwikkeling
van nieuwe strategieën als antwoord op het huidige conflict tussen stijgende
waterstanden en uitdijende steden. De tentoonstelling Hollandse Waterstad bestaat
geheel uit maquettes. Deze vertellen het verhaal van de watersteden, waarom ze
gebouwd zijn zoals ze zijn gebouwd en hoe mooi ze zijn.
Historische maquettes tonen op eenvoudige en heldere wijze voorbeelden van verschillende
typen Nederlandse watersteden. Friese sluisdorpen als Sloten, vestingsteden als
Naarden en Breda, Hanzesteden als Zwolle en Zutphen, Zuiderzeestad Enkhuizen,
handelssteden in delta’s, aan rivieren en kanalen zoals Zierikzee, Zaltbommel
en Gouda, badplaatsen (de pier van Scheveningen), de wallen, grachten en eilanden
van Amsterdam, het plan Rose voor de singels van Rotterdam.
Daarnaast is er aandacht voor nieuwe steden en stadsdelen als Almere, Oostelijk
Havengebied Amsterdam, Kop van Zuid Rotterdam en Céramique Maastricht.
De maquettes tonen de diversiteit aan stedelijkheid die het gevolg is van een
functionele benadering van bouwen met water. De benodigde dammen, dijken, grachten,
singels en kanalen vormen daarbij de basis voor stadsplattegronden met een duurzame
kwaliteit. De geschiedenis van de watersteden maakt duidelijk dat de huidige
problematiek van wassend water en voortgaande verstedelijking, hoe acuut en ingrijpend
ook, uiteindelijk niet meer is dan het volgende hoofdstuk in de eeuwenoude traditie
van de Nederlandse omgang met water. Een traditie van inventieve ontwerpers en
ingenieurs, die opnieuw uitgedaagd moet worden om vernieuwende oplossingen te
vinden voor dit probleem.
Een traditie ook, die al eeuwenlang in het buitenland emplooi vindt. Nederlandse
ingenieurs droegen en dragen bij aan het ontstaan van buitenlandse watersteden.
Tegelijkertijd hanteren veel van deze steden alternatieve methoden voor de uitbreiding
van hun grondgebied, zoals ‘land fill’, en vormen daarmee de tegenhangers
van de Hollandse poldersteden. Maquettes van historische, actuele en toekomstige
internationale watersteden vormen een andere bron van kennis en inspiratie in
de tentoonstelling. Vanaf 17e eeuws Edo, Venetië, Kopenhagen, Sint Petersburg
en Recife, via 18e eeuws New York en Chicago, 19e eeuws Brighton en Bad Heiligendamm,
naar 20ste eeuws Rügen, Los Angeles, Baltimore, Luik, Marbella en 21ste
eeuws Londen, Dubai, Shanghai en Hamburg.
Tenslotte presenteert de tentoonstelling de maquettes van een tiental studies
naar nieuwe typen watersteden. Deze studies worden op dit moment speciaal voor
de biënnale verricht door teams van ontwerpers en ingenieurs, in opdracht
van landelijke en lokale overheden. Ministeries (V&W, VROM), provincies (Zuid-Holland,
Friesland), gemeenten (Amsterdam, Rotterdam, Kampen, Deventer) hebben een of
meerdere studies ‘geadopteerd’. Zij fungeren als opdrachtgever en
begeleider van de Nederlandse en buitenlandse ontwerpers en ingenieurs. Hiermee
leveren zij een belangrijke bijdrage aan de biënnale en aan het debat over
de wateragenda van Nederland.
Kenmerk van de ‘Nieuwe Hollandse Watersteden’ is dat zij uitgaan
van de bestaande waterproblematiek op de gekozen locaties, maar tegelijkertijd
een denksprong maken. Zij benutten de benodigde investeringen voor de oplossing
van een waterprobleem voor het creëren van nieuw stedelijk programma (wonen,
werken, recreëren) en nieuwe natuur. Soms op een experimentele wijze, die
direct verband houdt met de gekozen waterbouwkundige oplossing, zoals wonen in
een retentiebekken of groene rivier. De biënnale ziet het gecombineerde
ruimtelijke ordenings- en watervraagstuk dan ook niet als probleem, maar als
aanleiding voor vernieuwend denken over de inrichting van Nederland. Meer informatie
op www.biennalerotterdam.nl.
De tentoonstelling is van 27 mei t/m 26 juni 2005 in Las Palmas, Wilhelminapier
66 - 86 Rotterdam.
|