I N   D I T   N U M M E R
4 2 
   
Buiten wonen?!
Vacature
Alledaags wonen
Gouden Piramide
Liefdestuinen
GIOS
HOVO
STAWON
EFLA
    Twee weken voor de demonstratie in Amsterdam tegen het sociaal-economische beleid van het kabinet werd door Jo Coenen en Dirk Sijmons in Maastricht het ruimtelijk beleid van de rijksoverheid op de korrel genomen. Volgens de beide bouwmeesters op rijksniveau moet de nationale overheid zich niet terugtrekken maar juist krachtig ingrijpen in de ruimtelijke ontwikkelingen. Coenen zag een taak voor het rijk weggelegd bij het ontwikkelen van "koninklijke gedachten": aansprekende ruimtelijke concepten, die de hoofdstructuur van de inrichting van Nederland bepalen. Of onze watermanagende kroonprins ook een taak krijgt bij het samenstellen van deze koninklijke gedachten is niet bekend.
     
  Buiten wonen?!
   

Een echte aanrader is deze tentoonstelling die Architectuurcentrum Aorta van 6 oktober 2004 t/m 30 oktober 2004 in Utrecht houdt.
Nadat er decennialang niet mocht worden gebouwd in het landelijk gebied, worden met het uitkomen van de Nota Ruimte de harde contouren definitief losgelaten. Voorafgaand aan dit politieke standpunt werd in de vakgemeenschap al gediscussieerd over deze opgave. Immers, mensen willen meer ruimte en graag in het groen wonen, boeren verbreden hun werkterrein of stoten hun bedrijf af en door de toegenomen mobiliteit is een andere manier van wonen haalbaar en is er behoefte aan natuur. Met het project wordt een bijdrage geleverd aan de discussies. Niet door rood en groen tegenover elkaar te zetten en ook niet om rood en groen louter om financiële redenen aan elkaar te koppelen. Het is daarmee niet zozeer de vraag of maar juist hoe er zorgvuldig gebouwd kan worden in het landelijk gebied.
Dit heeft drie interessante verkenningen opgeleverd over de (on)mogelijkheden van buiten wonen rondom Utrecht. De drie teams werden ieder geleid door twee masters: Luuk Boelens van UrbanUnlimited & Tom Frantzen Architect; Machiel Hopman van Hopman architecten & Paul A.Roncken, landschapsarchitect en universitair docent aan de WUR, Pepijn Godefroy & Marieke Timmermans van La4Sale. Dit heeft drie interessante verkenningen opgeleverd over de (on)mogelijkheden van buiten wonen rondom Utrecht. De resultaten van de onderzoeken beschrijven op eigen wijze een strategie voor het landelijke gebied. Leidende thema´s waren het laadvermogen van het landschap zelf; cultuurhistorische kenmerken en een uitspraak over een ontwikkelingsstrategie. Een integrale verslaglegging van de resultaten en het debat vindt u via www.aorta.nu/buitenwonen. Er is een cd-rom te koop voor € 3,50.

     
  Vacature
   
 

 

 
Buro Sant en Co zoekt

Zware Jongen (m/v)

Ervaren landschapsarchitect?
Kijk dan voor meer informatie op onze website www.santenco.nl en/of bel met Edwin Santhagens 070- 346 37 86 en stuur uw sollicitatiebrief (voor 5 november) naar

Buro Sant en Co
T.a.v. Monique R. de Vette
1e Sweelinckstraat 72
2517 GG  Den Haag
 

     
  Alledaags wonen
 

 

Tuinarchitectuurpark Makeblijde organiseert dit najaar vier studiemiddagen waarin de alledaagse ontwikkelingen, problematiek en discussiepunten van groeigemeentes in Nederland centraal staan. De derde studiemiddag wordt gehouden op 12 november 2004 en staat in het teken van bevolkingssamenstelling
Thema van deze middag is de sociologische samenstelling van wijken en hun ontwikkeling door de jaren heen. Er worden factoren belicht, die tot positieve of juist negatieve ontwikkeling van een wijk kunnen leiden. In Houten wordt het concept 'gemêleerd wonen' bewust toegepast: vrije sector woningen liggen naast sociale huurwoningen. Dit gaat niet altijd goed, er zijn in Houten voorbeelden van wijken, die te maken krijgen met een overwicht van sociaal zwakkere bewoners uit Utrechtse volksbuurten. Als gevolg stijgt de waarde van de Utrechtse volkswijken (en de traditionele bevolking kan er niet blijven wonen) en verarmen Houtense wijken. In Leidsche Rijn is er bewust voor gekozen om in Parkwijk Zuid alleen maar sociale woningbouw te realiseren. Hier wordt bewust spanning opgevoerd. Parkwijk is dus ook de meest recente arbeiderswijk, die in Nederland gerealiseerd is.
Er vinden ook interessante verschuivingen plaats tussen Utrecht, Leidsche Rijn, Houten en Nieuwegein. De gemeenten hebben ieder een hele andere bevolkingspiramide, die van Houten is bijvoorbeeld niet 'compleet'. Moet hiernaar gestreefd worden?

De kosten van een studiemiddag bedragen € 25,00 inclusief lunch. Voor studenten wordt per middag een korting gegeven van € 5,00. Vooraf reserveren is noodzakelijk en kan via park@makeblijde.nl of op telefoonnummer 030 63 65 272.

     
  Gouden Piramide
   
 

 

De jury van De Gouden Piramide 2004 heeft, onder leiding van rijksbouwmeester Jo Coenen, vijf opdrachtgevers genomineerd voor de Rijksprijs voor inspirerend opdrachtgeverschap. De jaarlijks toe te kennen prijs bestaat uit een bedrag van 50.000 euro, een speciaal vervaardigde trofee, een serie tv-portretten van de genomineerden en een boek met de beste inzendingen van de prijsronde. De winnaar wordt naar verwachting eind april 2005 tijdens een live tv-uitzending bekendgemaakt door de minister van VROM, Sybilla M. Dekker.
De genomineerden zijn: de Universiteit Utrecht, het Bestuurlijk Overleg Vernieuwing Bijlmermeer, Van der Weegen Bouwontwikkeling, Sijtwende en het Stadsdeel Westerpark.
Thema van de prijsronde 2004 was: stedenbouw, landschapsarchitectuur en infrastructuur.
Informatie over de genomineerde opdrachtgevers en hun projecten:
–  De Universiteit Utrecht, met de vernieuwing van De Uithof in Utrecht. Een keur aan Nederlandse ontwerpers (Wiel Arets, Koolhaas/OMA, NL Architects, Neutelings en Riedijk, Rudy Uytenhaak, West 8, Van Berkel en Bos, Art Zaaijer) heeft recentelijk invulling gegeven aan de vernieuwing van de universiteitswijk.
Het Bestuurlijk Overleg Vernieuwing Bijlmermeer, met de herstructurering van de G-buurt rond De Ganzenhoef. Een complex sociaal en stedelijk vernieuwingsproject dat veel verschillende stedelijke functies omvat.
Sijtwende BV, met het plan Sijtwende in Voorburg. Een geslaagde publiekprivate samenwerking, die een integrale aanpak van een nieuwe woon- en bedrijvenlocatie met infrastructurele voorzieningen (tunnel rijksweg 14) mogelijk maakte.
Van der Weegen Bouwontwikkeling BV, met het Plan Friezenlaan in Tilburg. Een herontwikkeld woongebied op de plek van een voormalig buitenzwembad met veel aandacht voor de openbare ruimte (openbaar toegankelijk privé-eigendom) en toepassing van een kunstwerk/geluidswal.
Het Stadsdeel Westerpark, met het Cultuurpark Westergasfabriek. De ontwikkeling van het voormalige stadsgas-terrein in Amsterdam tot een stadspark met kunstaccommodaties. Het Grote Steden Project bestaat verder uit het schoonmaken van de sterk vervuilde grond en de restauratie van de aanwezige monumenten.
Gezamenlijk vormen de projecten een breed geschakeerd beeld van stedelijke vernieuwingsprojecten op het zogeheten mesoniveau. Dit geldt ook voor de verschillende opdrachtsituaties: van bestuurlijk (Westergasfabriek en Bijlmermeer), een projectontwikkelaar (Friezenlaan), een consortium met deelname overheid (Sijtwende) tot een meer traditionele vorm van opdrachtgeverschap (De Uithof).
Opvallend aspect van de keuze is, dat het allemaal binnenstedelijke projecten betreffen. Projecten in zogeheten uitleggebieden heeft de jury niet gekozen.
Een documentaire over de genomineerde opdrachtgevers van De Gouden Piramide 2003 – thema architectuur – wordt door de AVRO uitgezonden op zaterdag 16 oktober 2004.
Tijdstip: 16.30-17.00 uur op Nederland 1.
     
  Liefdestuinen
   
 

 

De 'Gärten von Schloss Trauttmannsdorff' in het Italiaanse Zuid-Tirol roepen ontwerpers op om in te schrijven op een prijsvraag. Het betreft een uitbreiding van de bestaande tuinen met 'Gartens für Verliebte'. Romantici kunnen meer informatie opvragen bij Karin.Kompatscher@provinz.bz.it of via www.trauttmansdorff.it.

     
  GIOS
 

 

De in de inleiding genoemde noodkreten van Coenen en Sijmons werden geslaakt tijdens een conferentie van de dertig grootste steden van Nederland (de G30) in Maastricht op 16 september jl. Onderwerp van de conferentie was de ontwikkeling van groengebieden in en om de stad (GIOS). Ook hierbij maakt de rijksoverheid de laatste jaren een terugtrekkende beweging. Zo krijgt de gemeente Maastricht de komende vier jaar maar een derde van het geld dat ze voorheen kreeg om nieuwe groengebieden te ontwikkelen. Rijksadviseur Landschap Dirk Sijmons trok tijdens de conferentie fel van leer tegen deze bezuinigingsmaatregel. Volgens hem is het juist in de gebieden vlak rond de stad nu vijf voor twaalf. De grondprijzen zijn hier zodanig gestegen dat boerenbedrijven zich nauwelijks staande kunnen houden. “Daar moet de overheid iets aan doen”, aldus Sijmons. “Gemeentes zouden zelf de grond moeten kopen om het terug te pachten aan de boeren. De rijksoverheid moet daar geld voor uittrekken. Doet ze dat niet, dan kijken wij in sommige delen van ons land nu al naar de laatste generatie boeren. Waardevolle agrarische cultuurlandschappen gaan dan verdwijnen om plaats te maken voor bebouwing of glastuinbouw. Daar doe je de recreërende stedeling geen plezier mee.”
Coenen en Sijmons pleitten ook voor de ontwikkeling van ruimtelijke concepten met een grote verbeeldingskracht, zoals de Deltametropool waarin de steden in de Randstad van Nederland aan elkaar groeien. Binnen die metropool moeten grote groengebieden komen die echt op slot gaan en niet, zoals nu gebeurt met het Groene Hart, voortdurend worden aangetast door lokale en provinciale ingrepen. Daarbij moet het rijk de moed hebben om bestaande stukken groen, bijvoorbeeld grote landgoederen, ongemoeid te laten door de verstedelijking eromheen te ontwikkelen.
De beide heren konden veel waardering opbrengen voor de Maastrichtse aanpak, waarbij samen met burgers en over de grenzen heen plannen worden gemaakt. De zogenaamde interactieve planvorming, die Maastricht ook inzet bij de ontwikkeling van nieuwe groengebieden, leidt ertoe dat elke zinnige stem invloed heeft op het ontwerp. Dit vraagt van ontwerpers wel een bescheidener opstelling, aldus Sijmons.
Over het grensoverschrijdend tekenen en ontwerpen was met name Coenen zeer te spreken. Maastricht boekt hiermee nu concrete resultaten in het Grensschap Albertkanaal, waarin ambtenaren en burgers uit Maastricht, Lanaken en Riemst plannen hebben ontwikkeld voor het groen in het grensgebied langs het Albertkanaal. Deze plannen worden binnenkort behandeld door de drie gemeentebesturen.
Voor meer informatie over de conferentie kunt u terecht bij ir. E. Kaptein, gemeente Maastricht.

     
  HOVO
 

 

Wageningen Universiteit gaat starten met een cursusprogramma Hoger Onderwijs voor Ouderen (HOVO). Onderwerpen die in deze 'Seniorenacademie' aan bod komen liggen op het werkterrein van Wageningen UR.
Gekoppeld aan het thema Natuur en Landschap wordt de cursus 'De natuur als beeld' door Prof. dr. M.G.C. Schouten gegeven. Het beeld dat de mens zich vormt van de natuur is sterk cultuurgebonden. In verschillende culturen komen dan ook zeer uiteenlopende natuurbeelden naar voren. De collegereeks behandelt natuurbeelden van een aantal niet-westerse culturen en gaat in op de geschiedenis van de natuuropvattingen in de westerse cultuur. Religieuze en filosofische systemen, literatuur en kunst worden daarbij als uitgangspunten gebruikt.
De cursus vindt plaats vanaf 27 oktober 2004 van 10.30-12.15 uur en bestaat uit 6 dubbelcolleges. Deelnemers betalen 10 euro per bijeenkomst.
Voor inlichtingen, programmasuggesties, nieuwsbrief en verdere informatie: HOVO, Lawickse Allee 13, 6701 AN Wageningen
Tel: 0317-482030, info.hovo@wur.nl.

     
  STAWON
 

 

Na het succes van de ontwerpstudie De tuinstad is dood, LEVE de tuinstad! die de naoorlogse tuinstad als onderwerp had, organiseert STAWON nu een multidisciplinaire ontwerpstudie over de woonomgeving getiteld: Vingeroefening voor de woonomgeving.
De ruimte tussen de woningen is tot op heden een wat onontgonnen gebied, terwijl juist daar vanwege de maatschappelijke ontwikkelingen (veranderde werk- en vrijetijdspatronen, arbeidsparticipatie van vrouwen, multiculturele samenleving, invloed van internet etc.) ingrijpende veranderingen plaatsvinden.
In multidisciplinaire ontwerpteams van architecten, landschapsarchitecten en stedenbouwers zullen transformatievoorstellen ontwikkeld worden voor zes problematische woonomgevingen. Het gaat om zes concrete locaties die met elkaar een typologisch historische dwarsdoorsnede vormen van de gebouwde omgeving in Nederland, te weten:
–  Oud Krispijn Zuid in Dordrecht, een vooroorlogse laagbouwbuurt.
Robijnhof in Utrecht, een 50-er jaren ‘stempel’ van Rietveld met voornamelijk portiekflats.
Molenwijk in Amsterdam Noord, proeftuin voor de Bijlmer met 60-er jaren hoogbouw.
Wibenaheerd in Groningen, een 70-er jaren ‘bloemkoolbuurt’ met middelhoogbouw.
Schilderswijk in Den Haag, een stadsvernieuwingwijk uit de jaren 80 en 90.
De Veiling in Utrecht Leidsche Rijn, een laagbouwbuurt die nog gebouwd moet worden.
 
De inhoudelijke projectleiding berust bij Mechtild Linssen van Bureau Linssen en van Asseldonk, Adviseurs in de volkshuisvesting bv te Amsterdam.
Alle NVTL-bureaus ontvangen in de maand oktober een uitnodiging om deel te nemen. Aan de deelnemers zal een bijdrage in de kosten van het project worden gevraagd van € 395.
Voor meer informatie kunt u de website raadplegen www.stawon.nl of contact opnemen met de secretaris van STAWON, Marijke Helsdingen, T: 020 - 555 36 39, mhelsdingen@bna.nl.
Voor meer informatie kunt u de website raadplegen www.stawon.nl of contact opnemen met de secretaris van STAWON, Marijke Helsdingen, T: 020 - 555 36 39, mhelsdingen@bna.nl.
     
  EFLA
 

 

Op vrijdag 19 november 2004 houdt de Europese Federatie van Landschapsarchitecten (EFLA) in Brussel een seminar over de 'Europese Landschapsconventie'. Deze conventie beoogt het verbeteren van (de mogelijkheden tot) landschapsbehoud en -ontwikkeling. Het biedt vooral een betere wettelijke basis bij beheer en bescherming van waardevolle landschappen. Opmerkelijk genoeg hebben landen als Duitsland, Verenigd Koninkrijk en Nederland de conventie nog niet ondertekend. Inschrijven op het seminar kan via efla.feap@skynet.be. De kosten bedragen slechts € 10 voor studenten en € 30 voor andere belangstellenden.

     
  Colofon
   

Het Kanaal is een uitgave van de Nederlandse Vereniging voor Tuin- en Landschapsarchitectuur. Verschijnt tweewekelijks en wordt u gratis toegestuurd na aanmelding op www.nvtl.nl
 
Het Kanaal 42 is samengesteld door Martin Looije (eindredactie) en Peter Wijnhof.
De redactie is te bereiken via hetkanaal@nvtl.nl.
 
Vormgeving
Harco van der Hurk, Grafisch ontwerper Arnhem hurk@xs4all.nl.
 
Technische verzorging
Evert van Engelenhoven, www.lijstbeheerder.nl.

     
  Voorgaande nummers vindt u op www.nvtl.nl/hetkanaal
    Stuur geen antwoord op dit bericht; het afzenderadres is tijdelijk (spampreventie).
Wijzigingen in uw e-mail adres kunt u eenvoudig zelf verzorgen op www.nvtl.nl/hetkanaal.