Het tuin- en landschapsarchitectenbureau Karres & Brands uit Hilversum heeft de Omgevingsarchitectuurprijs 2004 gewonnen. Op 17 juni ontving het bureau de prijs in het Nederlands Architectuurinstituut in Rotterdam. Het bekroonde ontwerp is de Friezenlaan in Tilburg. De Omgevingsarchitectuurprijs (OAP) is de enige prijs in Nederland die exclusief geldt voor de vormgeving en inrichting van de publieke buitenruimte. Dit jaar is de prijs voor de zesde keer uitgereikt. In haar dankwoord benadrukte Silvia Karres dat ruimtelijke kwaliteit alleen tot stand kan komen als er korte lijnen zijn tussen opdrachtgever, ontwerpers en uitvoering.

Het project Friezenlaan bestaat uit 34 woningen en 72 appartementen die in een parkachtige omgeving liggen. Tussen de bouwvolumes is een openbare binnentuin aangelegd en ingericht met collectieve voorzieningen voor spel en verpozen, voor jong en oud. Het terrein is collectief eigendom van de bewoners, zij dragen maandelijks bij aan het beheer ervan, maar tegelijkertijd openbaar toegankelijk.
De bestaande landschappelijke kwaliteit, met monumentale bomen, is behouden en doorgezet in het bouwplan en de inrichting van de woonomgeving. Er is niet met gesloten bouwblokken gewerkt, maar de bouwvolumes zijn gerelateerd aan de bestaande boomgroepen en de omringende bebouwing. Daarnaast is er een door bebouwing omsloten binnentuin ontstaan. Bij de inrichting van deze tuin leidde de eigendomssituatie mede tot een groot aantal collectieve voorzieningen zoals een groot grasveld, een enorme bank en – als herinnering aan het zwembad dat vroeger op deze locatie lag – een waterpartij.

Aansluitend op de prijsuitreiking werd door Aaron Betsky, directeur Nai, de tentoonstelling 'INbetween' in Zaal 3 geopend. Hier zijn de inzendingen en de winnaar van de Omgevingsarchitectuurprijs (OAP) 2004 te zien. De overige genomineerden waren:
 

 
Voor de tentoonstelling hebben grafisch vormgever Minke Themans en architect Duzan Doepel een serie kaarten, schetsen en aantekeningen ontwikkeld i.s.m. specialisten uit diverse vakgebieden. De getoonde schetsen zijn een keuze uit een doorlopend onderzoek naar alternatieve manieren om de stedelijke omgeving in kaart te brengen. Verschillende soorten kaarten, zoals een verzakkingskaart of een kauwgumkaart waarop sporen van gebruik zijn aangegeven, brengen de sociale en culturele kanten van de openbare omgeving voor het voetlicht. Een onderzoek dat eerder resulteerde in het boekje 'Bergweg, New Notational Systems for Urban Situations' uit 2000 van Minke Themans.

In hetzelfde Nai is vanaf 19 juni tot en met 3 oktober een tentoonstelling te zien over de architectuur en stedenbouw uit de jaren zeventig.
De zitkuil, het woonerf of het behang met weelderige patronen in de kleurencombinatie bruin-oranje-paars, typische voorbeelden van de jaren zeventig. Maar ook gebouwen als Hoog Catharijne in Utrecht, Centraal Beheer in Apeldoorn, Het Moederhuis in Amsterdam en de Meerpaal in Dronten hebben een toon gezet in het decennium met de hoogste bouwproductie in de Nederlandse geschiedenis. De tentoonstelling 'Woonerven en Zitkuilen, de Kritiese Jaren Zeventig' toont materiaal van architecten, kunstwerken, films en foto's uit en over deze periode. Ook geven een typische jaren zeventig huiskamer en een echte zitkuil een beeld hoe de interieurs van die tijd eruit zagen.
Wat hebben de veranderingen betekend voor de architectuur en de stedenbouw? Vanaf 1970 werd het ontwerp ondergeschikt aan de sociaal-maatschappelijke functie en werd opnieuw gekeken naar de inrichting van de stad. Kenmerkend voor de architectuur van deze tijd zijn de schuine muren, het hellend dak, het gebruik van baksteen en vooral de grillige plattegronden. Dit alles kwam voort uit de groeiende ontevredenheid over de kwaliteit van architectuur en stedenbouw van de wederopbouw.
De menselijke maat speelde een belangrijke rol bij de ontwikkeling van nieuwe woongebieden. Het woonerf maakte zijn opmars. Kinderen konden veilig op straat spelen en collectief groen bepaalde het straatbeeld.De tentoonstelling 'Woonerven en Zitkuilen' en het bijgehorende boek besteden aandacht aan het bijzondere van de architectuur en stedenbouw in de jaren zeventig. In het midden van de door NL Architects ontworpen tentoonstellingsruimte staat een installatie waarin diverse kamers gebouwd zijn om de belangrijkste ontwikkelingen uit te leggen. In het hart van de installatie bevindt zich een zitkuil: het startpunt voor rondleidingen en workshops.

Op 14 juni is bekend gemaakt dat MVRDV de prijsvraag voor de herontwikkeling van een voormalige mijnwerkersgebied in Montceau-les-Mines in Frankrijk heeft gewonnen. Het plan betreft het creëren van een kunstmatig bos waarbinnen de 'ruines' van de kolossale, monumentale mijnwerkersgebouwen zullen worden hergebruikt als observatie- en onderzoekseenheden. Het gebied en de onmiddellijke omgeving zal langzamerhand door wild bos worden overwoekerd en op deze manier worden 'teruggeven aan de natuur'. Deze strategie wordt gezien als een test voor natuurherstel in dit bijna vergeten deel van het Franse platteland, een gebied dat kampt met ontvolking, teruglopende dienstverlening en vergrijzing. De eerste aanplanting begint in 2005. De eerste ruines zullen medio 2006 in gebruik worden genomen.

De historicus /tuinarchitect Dhr. Rudi Benucci organiseert jaarlijks in Toscane een workshop over de Italiaanse historische tuinen. Hij wil graag deze workshop ook open stellen voor buitenlanders. Omdat de heer Benucci en de andere docenten in het Italiaans communiceren is ofwel enige kennis van de Italiaanse taal gewenst ofwel dient gezorgd te worden voor een tolk. Op het volgende e-mail adres is meer informatie te verkrijgen: adsi.toscana@virgilio.it.

Op zaterdag 3 juli staat heel Nederland weer in het teken van architectuur. In Utrecht wordt dit gevierd in hightech kantoren- en bedrijvenlocatie Papendorp te Leidsche Rijn. Van 10.00 tot 17.00 uur kan iedereen een kijkje nemen achter de schermen van Papendorp. Bezoekers kunnen daadwerkelijk achter de schermen van de gebouwen kijken. Een gebruiker of architect van het pand geeft een rondleiding. Het centrale punt is het servicegebouw Klaver 4. Hier is het programma verkrijgbaar en starten alle excursies.
Naast de hightech kantoren wordt een volkstuinparkcomplex ontwikkeld, waardoor er een vreemdsoortig stedenbouwkundig geheel ontstaat. Maakt deze combinatie de locatie tot een succes en wordt Papendorp een levendige en veilige wijk? Hierover een debat tijdens de Dag van de Architectuur Utrecht 2004 van 15.30 uur tot 16.30 uur in servicegebouw Klaver 4. Deelnemers aan dit debat zijn onder meer landschapsarchitect Lodewijk Baljon en wethouder Marie Louise van Kleef.

Plaats: Papendorp, servicegebouw Klaver 4, Janssoniuslaan 45, Utrecht.
Meer informatie: www.dagvandearchitectuurutrecht.nl.

Op 16 juni werd de ALV gehouden in de Wintertuin van de Hortus Botanicus te Leiden. De secretaris van de vereniging, Charlotte Buys, vatte het roerige jaar 2003 samen in één zin: Hoe warm het was en hoe ver... Desondanks kon het financieel jaarverslag over dat jaar goedgekeurd worden en ontvouwde het bestuur haar ideeen voor het jaarthema Overheid & Landschap. Een onderwerp dat gedragen werd door de aanwezigen maar het mist nog centrering en een inspirerende titel. Een werkgroep gaat ermee aan de slag.
Voorafgaand aan de vergadering was er een uitleg van oud-prefect Jan de Koning over de nieuwe plantensysthematiek op basis van DNA structuren en toelichting door Frank Meijer (MTD) op de gedeeltelijk uitgevoerde herinrichting van deze botanische tuin. De systeemtuin is op basis van het nieuwe systeem, waarin de families van Linnaeus uiteengerukt zijn en waterplanten naast bomen kunnen staan. Deze moet nog aangelegd worden.

Het Kanaal doet voor twee maanden de sluizen dicht. Eind augustus stromen de berichten weer jullie pc's in. Tot dan!