Daar staan we dan. Nee, niet met de ski’s op de Hauptbahnhof van Bazel om over te stappen naar een mondain skioord. Ook niet naast de tekentafel om deze dagen toch maar door te werken en al die romantiek te negeren. En ook niet bij de open haard om de kerstvakantie door te brengen in eenzame opsluiting thuis, met de prachtige boekenbox van Marcel Prousts ‘Op zoek naar de verloren tijd’ of de nieuwe Ann van Sevenant ‘Ademruimte’ ( een must als u ontwerper bent en filosofisch aangelegd). Maar in vertwijfeling. Want wat moet een modern mens doen met al die vrije tijd en al die luxe? We besluiten van alles een beetje te zullen doen (in ieder geval modern). In het volgende Kanaal leest u wel of dat gelukt is.
In elk geval maken we het u ook wat moeilijker door naast de plannen die u al had, nog een paar interessante dingetjes op een rij te zetten. Om in de juiste sfeer te komen gaat u naar (verouderde link verwijderd, red.) om de kersttop50 te vinden, waar u zelfs de teksten kunt nalezen, zoals Paul Mc Cartney’s: Once upon a long ago, Children searched for treasures, Nature's plan went hand in hand with pleasure, Such pleasure...
Bent u een gelovig mens, ga eens op zoek op home.wanadoo.nl/wwweps/. Het is een zoekprogramma waarbij met trefwoorden naar toepasselijke psalmen, gezangen en andere liederen kan worden gespeurd. Van een aantal van deze liederen is een MIDI-bestand aanwezig.Hebt u wat tijd deze dagen, ga eens naar www.omroep.nl/nps/grootdictee/ en lees nog eens na welke fouten u nooit meer zult maken (wij hadden er een heleboel, maar het waren vooral verbindingstekens). Of u gaat naar www.trouw.nl/ religieenfilosofie/artikelen/1040018198300.html om het artikel van Ton Crijnen te lezen: En toen veranderde Sinterklaas in Santa Claus.

In het ABC Architectuurcentrum Haarlem is t/m 9 februari 2003 een selectie van gerealiseerde projecten van Alle Hosper (1943 - 1997) te zien. Alle Hosper heeft op het gebied van de Nederlandse landschapsarchitectuur niet alleen zijn sporen verdiend, maar ook aan de volwassenwording van dat metier en de verbintenis van het vak met de stedenbouwkundige discipline een belangrijke bijdrage geleverd, schrijft het persbericht. Hosper werkte o.m.bij het Projectbureau Almere van de Rijksdienst voor IJsselmeerpolders en werd in bredere kring bekend toen hij samen met collega Henk de Boer de eerste prijs won van de stedenbouwkundige ideeënprijsvraag Oosterdok e.o. Als ontwerper koesterde Hosper een fundament van inzichtelijke analyses en heldere structuren. Altijd ging hij uit van de identiteit en de kwaliteiten van een bestaande locatie, de genius loci. ‘Niet verdoezelen’ en ‘dramatiseren’ gelden als sleutelbegrippen binnen zijn oeuvre, zeker waar het grootschalige ingrepen in het landschap betreft. In dat landschap is hij de ontwerper van de grote lijn, van het gebaar dat de toevoeging tot zijn recht wil laten komen én de omgeving naar een hoger plan wil tillen. Het stedelijke domein werd voor Hosper een belangrijk werkterrein, nadat hij in1985 in dienst trad als directeur van Bureau Bakker en Bleeker, het latere Bureau B+B in Amsterdam. Met ‘De Kern Gezond’, het project voor een geïntegreerde aanpak van de binnenstad van Den Haag, zette hij het fenomeen van de openbare ruimte en het belang ervan voor het functioneren van de stad landelijk op de kaart. Zijn benadering van de herinrichting was richtinggevend: niet als een optelsom van vorm te geven functies, maar, als in het landschap, vanuit de potenties van de ruimte zelf. Ook wanneer Hosper in 1991 in Haarlem een eigen bureau begint, blijven de stad en de stedelijke openbare ruimte als ontwerpopgave van belang, terwijl daarnaast het landschap, vooral ook in grootschalig perspectief, onverminderd zijn aandacht vraagt. Gerealiseerde projecten uit die periode staan centraal op de tentoonstelling in het ABC Architectuurcentrum, waaronder die in Heiloo (Egelshoek), Leeuwarden (Zuiderburen), Leiden (Beestenmarkt), Langelo (Ondergrondse gasopslag) en Zaandam (Zaaneiland).

GEZOCHT: inspirerende opdrachtgevers voor bovenlokaal ontwerp!

Op 24 januari 2003 vindt er in het Tropeninstituut te Amsterdam een Eo Wijersmanifestatie plaats waar de nieuwe koers zal worden gepresenteerd. De Eo Wijersstichting wordt die dag opgeheven en op diezelfde dag weer opnieuw en als nieuw opgericht. De nieuwe Eo Wijersstichting zal zich volledig richten op het zoeken naar voorbeeldig opdrachtgeverschap voor het bovenlokale ontwerp. De vrijblijvendheid dus voorbij. Mooi, al die leuke regionale ideeën, maar wat gebeurt er mee in de praktijk van alledag? Wordt Nederland er beter, er echt mooier van? Conclusie na 17 jaar is ook dat lokale opdrachtgevers nog steeds amper worden aangesproken door inspirerende, richtinggevende en randvoorwaardenstellende bovenlokale plannen. Ook hier is veel abstractie en vrijblijvendheid. De wervende kracht van streekplannen is er in die 17 jaar eerder op achteruit dan op vooruit gegaan.
Als u zich hier in kunt herkennen kunt u zich aanmelden bij het secretariaat Eo Wijersstichting 070 3028439/84 t.a.v. mevr. M. Bosschaart voor een aanmeldingsformulier. Kosten zijn 10 Euro, waarmee men automatisch een tientjeslidmaatschap van de Stichting voor het hele jaar 2003 krijgt.

Onze reporters ter plaatse, Nanja Oliemans en Jeroen de Vries, berichten ons over deze voor velen nog onbekende werkgroep.
De werkgroep is druk bezig essays, evaluaties van plannen te schrijven en oplossingen te verbeelden om vakgenoten, opdrachtgevers en projectontwikkelaars in een boek te informeren over hoe ze in de stedenbouw duurzaamheid kunnen vergroten. Om nieuwe inspiratie op te doen nam uw werkgroep op woensdag 18 december twee projecten onder de loep: het stadsdeel Schalkwijk in Haarlem en het GWL-terrein in Amsterdam. De leden van de werkgroep ervoeren hoe de duurzaamheid in de realiteit uitgepakt is of zal worden.
In Schalkwijk richtten de presentaties zich op het ontstaan van Schalkwijk 2000+, het 2 MegaWattproject. Meerwijk Centrumplan en het watersysteem. Bij de vernieuwing van het centrumgebied Meerwijk wordt de hoofdontsluiting omgelegd, zodat ruimte ontstaat voor een autovrij plein ter grootte van een half voetbalveld. Schalkwijk is de eerste CIAM-wijk waarvoor een zelfstandig en zelfreinigend waternetwerk ontworpen is. De voornaamste kansen voor de natuur ontstaan door de aanleg van natuurlijke oevers bij de watergangen en door te voorkomen dat het vervuilde en eutrofe boezemwater het stedelijke gebied binnenkomt. Voor de hele planvorming van Schalkwijk 2000+ zijn 50 inspraakavonden gehouden, waardoor nu 92 % van de bewoners op de hoogte is van de ambities van de gemeente. Uw collega’s stonden hiervan versteld en hoopten niet dat zij zelf ooit zoveel inspraakavonden moeten houden.
Na een kostelijke lunch met een schitterend uitzicht over de Meerwijkplas spoedden uw collega’s zich naar het GWL-terrein in Stadsdeel Westerpark. Een enthousiaste ontvangst door de voorzitter van het overkoepelende bestuur van de woningbouwcorporaties en de verenigingen van eigenaren viel ons ten deel. Opvallend is de grote verscheidenheid in woningtypen: er zijn bijna geen gelijke woningplattegronden. De duurzaamheid komt voornamelijk tot uiting in de maatregelen om energie te besparen binnen de huizen zelf door warmte kracht koppeling, compacte bouw, isolatie en de zuidorientatie van woningen. Niet alle ambities worden werkelijkheid en experimenten kampen met kinderziekten. Uw collegae weten nu wat er allemaal mis kan gaan met foute leidingsystemen, het herzien van milieuambities omdat dit uiteindelijk leidt tot hogere energiekosten en het te sterk bezuinigen op materiaal, ten koste van kwaliteit en duurzaamheid.
Duidelijk bleek dat men door een duurzame woning in Amsterdam een goede conditie verwerft door het veelvuldig traplopen. Bij enkele woningen moet de bewoner eerst naar de achtste verdieping lopen om vervolgens af te dalen tot woonkamer op de vijfde verdieping, waarna de hij zich ter ruste kan leggen op de derde. De stedenbouwkundigen waren niet erg onder de indruk van het ontwerp van de buitenruimte, de smalle strookjes gras tussen de hagen en de gelijkvormigheid van maat van de profielen van het openbare gedeelte. Knap was wel dat voor deze 600 woningen 90 nutstuinen en gerealiseerd zijn, en dat op ongeveer 6 hectare.

Het Kanaal is een uitgave van de Nederlandse Vereniging voor Tuin- en Landschapsarchitectuur. Verschijnt tweewekelijks en wordt u gratis toegestuurd na aanmelding op www.nvtl.nl
 
Redactie
Michel Lafaille, Tuin- en Landschapsontwerpen Tiel

Foto's
Michel Lafaille
 
Vormgeving
Harco van der Hurk, Grafisch ontwerper Arnhem
 
Technische verzorging
Evert van Engelenhoven, ESP Leusden